Εργασιακό νομοσχέδιο: Όλα τα σημεία τριβής με την Κοινωνία – Επιστολή ΓΣΕΕ στην Κεραμέως

Το εργασιακό νομοσχέδιο προκαλεί αντιδράσεις στην κοινωνία και βγάζει  σήμερα στους δρόμους, με 24άωρη Γενική Απεργία, εργαζόμενους από τον ιδιωτικό και το  δημόσιο τομέα, αλλά και συνταξιούχους. Η ΓΣΕΕ με πολυσέλιδη επιστολή που απέστειλε στην Υπουργό Εργασίας, Νίκη Κεραμέως, περιγράφει αναλυτικά, όλα εκείνα τα σημεία του νομοσχεδίου που προκαλούν έντονη αντιπαράθεση με τα συνδικάτα. Ζητεί δε να αποσυρθούν όλες οι διατάξεις του επίμαχου σχεδίου νόμου που σχετίζονται με την διάρκεια και την οργάνωση του χρόνου εργασίας. Γίνεται λόγος για διατάξεις που δημιουργούν κίνδυνο για την υγεία και την ασφάλεια των εργαζομένων στους χώρους δουλειάς, την ώρα που υπάρχουν οι προϋποθέσεις, από τις ραγδαίες τεχνολογικές, για μείωση του χρόνου εργασίας,  χωρίς μείωση των αποδοχών!

Η Συνομοσπονδία αναφέρεται ειδικά και στην ισορροπία ανάμεσα στην προσωπική και στην επαγγελματική ζωή, που εκτιμά ότι διαλύεται αν θεσμοθετηθούν οι εν λόγω διατάξεις.

Πιο αναλυτικά τα «σημεία τριβής» του νομοσχεδίου, που αναμένεται άμεσα να εισαχθεί προς ψήφιση στη Βουλή, είναι τα εξής:

1. Εργασία 13 ώρες ημερησίως στον ίδιο εργοδότη: Όπως τονίζεται αυξάνεται ο ανώτατος χρόνος ημερήσιας απασχόλησης στον ίδιο εργοδότη κατά μία ώρα. Έτσι,  εφεξής θα ισχύει το 8άωρο, συν μία ώρα ως υπερεργασία,  συν τέσσερις ώρες ως υπερωρία, αντί για τρεις ώρες που ήταν έως τώρα. Εκτιμάται ότι καταστρατηγείται  ακόμα και η θεσμοθετημένη 11άωρη ανάπαυση αν συνυπολογιστεί ο χρόνος μετάβασης από και προς τους χώρους δουλειάς, αλλά και ο χρόνος προετοιμασίας. Επίσης, ενώ η 13άωρη εργασία σε δύο εργοδότες,  συνιστά επιλογή των εργαζομένων, αν εφαρμοστεί σε έναν μόνο εργοδότη, ουσιαστικά θα είναι υποχρέωση των εργαζομένων. Τυχόν άρνηση, θα πρέπει να μην είναι  αντίθετη με την «καλή πίστη», άρα θα πρέπει ο ίδιος ο εργαζόμενος να αποδείξει τους λόγους αντίθεσής του να παράσχει  την επιπλέον εργασία. Με δεδομένη την ετεροβαρή σχέση εργοδότη και εργαζόμενου,  τυχόν «συναίνεση» είναι πιθανό να μην αποτελεί προϊόν ελεύθερης βούλησης. Όλα αυτά ενώ  οι Έλληνες εργαζόμενοι είναι οι πρώτοι στον ΟΟΣΑ (στοιχεία 2022),  με 1.886 ώρες εργασίας ετησίως,  όταν είναι στις 1.571 ο μέσος όρος της ΕΕ.
2. Διευθέτηση χρόνου εργασίας σε εβδομαδιαία βάση: Η αλλαγή που προωθείται με δικαίωμα διευθέτησης ακόμα και  σε εβδομαδιαία βάση, θεωρείται ότι δημιουργεί ένα  ακόμα εργαλείο διευθυντικής εξουσίας στον εργοδότη για περαιτέρω ελαστικοποίηση της εργασίας και αποφυγή υπερεργασίας και καταβολής υπερωριών. Το  γεγονός ότι δίνεται  το δικαίωμα ατομικής συμφωνίας,  συνηγορεί προς τούτο. Χαρακτηρίζεται «ατυχές» το επιχείρημα που προβάλλεται ότι  η συγκεκριμένη διάταξη μπορεί να ωφελήσει  τον εργαζόμενο, αφού υπάρχει ανεπάρκεια δημόσιων δομών φύλαξης και εποπτείας παιδιών, ιδίως κατά τις ημέρες αυξημένης εργασίας των γονέων. Άρα, το μέτρο  αυτό δεν εξυπηρετεί την ισορροπία οικογενειακής και επαγγελματικής ζωής.
3. Δυνατότητα υπερεργασίας και υπερωρίας στην εκ περιτροπής απασχόληση: Εκτιμάται ότι  με αυτό το μέτρο υπονομεύεται η πλήρης απασχόληση και περιορίζονται  οι προσλήψεις νέου προσωπικού.
4. Απεριόριστη κατάτμηση της άδειας: Υπολογίζεται πως με τη νέα διάταξη, η άδεια  στο ένα τμήμα της, περιορίζεται  στο μισό. Επαναλαμβάνεται πως  τέτοιου είδους «συμφωνίες» ανάμεσα σε εργοδότη και  εργαζόμενο,  δεν αποτελούν συνήθως προϊόν ελεύθερης βούλησης. Άρα, κινδυνεύει η σωματική και η ψυχική υγεία των εργαζομένων, αφού δεν θα μπορούν να έχουν επαρκή χρόνο ανάπαυσης στο μέλλον με τις οικογένειές τους.
5. Απογραφικά η καταχώρηση της ετήσιας άδειας στο ΠΣ ΕΡΓΑΝΗ ΙΙ: Η διαδικασία εφεξής θα μπορεί να πραγματοποιείται στο πρώτο δεκαήμερο το επόμενου μήνα, από το μήνα χορήγησης. Έτσι όμως, εκτιμάται ότι δυσχεραίνεται  ουσιωδώς ο  έλεγχος του πραγματικού χρόνου χορήγησης της ετήσιας άδειας.
6. Αδικαιολόγητη αποχή τριών ημερών από την εργασία: Μειώνεται σε τρεις, από πέντε που ισχύει σήμερα, ο χρόνος αδικαιολόγητης αποχής του εργαζόμενου. Εξομοιώνεται με οικειοθελή αποχώρησή του, αφού περάσουν δύο ημέρες (από πέντε που ισχύει σήμερα) από την εξώδικη όχληση του εργοδότη, προκειμένου ο τελευταίος να απαλλαγεί χωρίς καταβολή αποζημίωσης από τη σύμβαση εργασίας. Εκτιμάται ότι είναι εξαιρετικά μικρό το διάστημα των τριών ημερών απουσίας. Υπάρχουν περιπτώσεις, που η απουσία του εργαζόμενου είναι δικαιολογημένη, όταν, ενδεικτικά,  οφείλεται σε ανυπαίτια αδυναμία παροχής εργασίας, πχ ασθένεια , ή σε άσκηση δικαιώματος, πχ επίσχεση εργασίας. Η χρήση της διάταξης από τους εργοδότες μπορεί να οδηγήσει σε καταχρηστικές πρακτικές, που μπορεί να οδηγήσουν τους εργαζόμενους σε απώλεια θέσεων εργασίας τους με fast track διαδικασία.
7. Συμβάσεις εργασίας ορισμένου χρόνου διάρκειας έως δύο ημερών την εβδομάδα: Μπορεί να καταρτιστεί σύμβαση με αντικείμενο την παροχή εργασίας δύο ημερών, που μπορεί να παρασχεθεί, συνεχόμενα ή μη, μέσα σε διάστημα μιας εβδομάδας. Εκτιμάται ότι εισάγεται μια μορφή ακραίας ευελιξίας της σύμβασης εργασίας, ενώ δεν υπάρχει πλέον υποχρέωση να συμφωνείται ελάχιστος αριθμός αμειβόμενων ωρών εργασίας. Επομένως ο εργοδότης μπορεί να διατηρεί αζημίως «εφεδρεία» εργαζομένων, χωρίς να υποχρεούται να παρέχει οποιαδήποτε αμοιβή, σε περίπτωση που δεν ειδοποιήσει τελικά τον εργαζόμενο να παρέχει εργασία.
8. Ευέλικτη προσέλευση κατά 120 λεπτά (2 ώρες) με χρήση της ψηφιακής κάρτας εργασίας – χρόνος προετοιμασίας: Χαρακτηρίζεται «εμφανής» ο κίνδυνος καταχρηστικών πρακτικών υπό το πρόσχημα της «συμφωνίας» εργοδότη – εργαζόμενου για ελαστικότητα στην προσέλευση – αποχώρηση από την εργασία, καθώς η «ευελιξία» αυτή δίνει τη δυνατότητα στον εργοδότη να μεταβάλλει άτυπα το ωράριο εργασίας και να αφήνει απλήρωτες υπερωρίες. Επίσης, αφαιρώντας τον χρόνο προετοιμασίας (30 λεπτά πριν από την έναρξη και 30 λεπτά μετά τη λήξη από τον χρόνο εργασίας στη βιομηχανία,  10 λεπτά στους υπόλοιπους κλάδους), υπάρχουν συνέπειες στο 11ωρο της ανάπαυσης, που γίνεται διάτρητο.
9. Κατάργηση ασφαλιστικών εισφορών σε προσαυξήσεις λόγω υπερεργασίας, υπερωρίας και εργασίας κατά τη νύχτα, Κυριακή και αργίες: Εκτιμάται ότι έτσι οι εργοδότες αποκτούν ένα ακόμη κίνητρο να απασχολήσουν επιπλέον τους ήδη εργαζόμενους στην επιχείρηση, αντί να προχωρήσουν σε προσλήψεις νέων εργαζομένων,  αφού οι υπερωρίες, η εργασία τις Κυριακές, αργίες, νυχτερινά γίνονται  φθηνότερες. Παράλληλα βλάπτονται οι εργαζόμενοι, αφού μειώνονται τα έσοδα του ΕΦΚΑ από ασφαλιστικές εισφορές.