Πρόταση – προτροπή για μείωση της Εισφοράς Αλληλεγγύης Συνταξιούχων (ΕΑΣ) κατά 20% στις κύριες συντάξεις ή για αναμόρφωση στις κλίμακες με αφορολόγητο όριο και επιβολή της κράτησης μόνο στο υπερβάλλον ποσό, κατατέθηκε στη Βουλή. Αυτό περιλαμβάνεται υπό μορφή ερώτησης που υπέβαλλαν προς το υπουργείο Εργασίας, οι βουλευτές του ΠΑΣΟΚ Μιλένα Αποστολάκη και Παύλος Χρηστίδης, με την προσθήκη, εάν προτίθεται η κυβέρνηση να καταργήσει την παρακράτηση ΕΑΣ στις επικουρικές συντάξεις, δεδομένου του ανταποδοτικού τους χαρακτήρα.
Όπως τονίζεται στη σχετική ερώτηση, επικρατεί άδικος μηχανισμός υπερφορολόγησης των συνταξιούχων. Ακριβέστερα, Η Εισφορά Αλληλεγγύης Συνταξιούχων (ΕΑΣ), η οποία θεσπίστηκε με το άρθρο 38 του ν. 3863/2010 για τη χρηματοδότηση του Ασφαλιστικού Κεφαλαίου Αλληλεγγύης Γενεών (ΑΚΑΓΕ), εφαρμόζεται από το 2010 ως παρακράτηση επί των συντάξεων, με σκοπό, κατά τον αρχικό νομοθετικό σχεδιασμό, τη στήριξη της βιωσιμότητας του ασφαλιστικού συστήματος.
Ωστόσο, όπως επισημαίνεται στην σχετική ερώτηση «15 έτη μετά την εφαρμογή της, η ΕΑΣ έχει μετατραπεί σε μηχανισμό δημοσιονομικής επιβάρυνσης των συνταξιούχων, με χαρακτηριστικά αντίθετα προς την αρχή της αναλογικότητας και της φορολογικής δικαιοσύνης». Συγκεκριμένα η ΕΑΣ δεν εφαρμόζεται με κλιμακωτό τρόπο, όπως ισχύει σε κάθε φορολογική κλίμακα, αλλά επιβάλλεται επί ολόκληρου του ποσού της σύνταξης μόλις αυτή υπερβεί το εκάστοτε κατώφλι.
Ενδεικτικά ο συνταξιούχος με κύρια σύνταξη 1.450 ευρώ υπόκειται σε παρακράτηση 3% επί ολόκληρου του ποσού (43,5 ευρώ), χωρίς αφαίρεση του αφορολόγητου ορίου, ενώ συνταξιούχος με κύρια σύνταξη 1.750 ευρώ επιβαρύνεται με 6% επί ολόκληρου του ποσού (105 ευρώ), ενώ θα έπρεπε –σε ένα στοιχειωδώς δίκαιο σύστημα– να επιβαρύνεται μόνο για το υπερβάλλον ποσό.
Από το 2025, το όριο επιβολής της ΕΑΣ στις κύριες συντάξεις αυξάνεται στα 1.434 ευρώ, χωρίς όμως να αλλάζει η στρεβλή, μη κλιμακωτή λογική της παρακράτησης, γεγονός που διαιωνίζει την αδικία. Η παρακράτηση επιβάλλεται και στις επικουρικές συντάξεις από τα 300 ευρώ και άνω, παρότι αυτές έχουν καθαρά ανταποδοτικό χαρακτήρα, γεγονός που θέτει σοβαρό ζήτημα συνταγματικής και κοινωνικής νομιμοποίησης της επιβάρυνσης.
Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία του πληροφοριακού συστήματος «ΗΛΙΟΣ» από τους περίπου 2.868.000 συνταξιούχους κύριας σύνταξης, περίπου 830.000 υπόκεινται σε παρακράτηση ΕΑΣ και από τις περίπου 1.380.000 επικουρικές συντάξεις, περίπου 112.000 επιβαρύνονται με ΕΑΣ.
Επιπλέον, σύμφωνα με δημοσιευμένα στοιχεία, η ετήσια επιβάρυνση των συνταξιούχων από την ΕΑΣ ανέρχεται σε περίπου 885 εκατ. ευρώ, ενώ το σωρευμένο αποθεματικό του ΑΚΑΓΕ προσεγγίζει τα 22 δισ. ευρώ, γεγονός που εγείρει εύλογα ερωτήματα για τη σκοπιμότητα διατήρησης σε αυτό το ύψος- μιας τόσο βαριάς παρακράτησης, όταν έχει συγκεντρωθεί ένα τόσο σημαντικό ποσό.
Στην ερώτηση προς την υπουργό Εργασίας, Νίκη Κεραμέως, τονίζεται ότι «παρά τις προεκλογικές υποσχέσεις της παράταξής σας για κατάργηση του νόμου Κτρούκαλου, ο τελευταίος διατηρείται σε ισχύ με επουσιώδεις τροποποιήσεις και οι συνταξιούχοι συνεχίζουν να επιβαρύνονται με εισφορά υγειονομικής περίθαλψης 6% στις κύριες συντάξεις (από 4% πριν τον ν. 4387/2016) και με 6% στις επικουρικές συντάξεις, ενώ πριν τον ίδιο νόμο δεν υπήρχε καμία αντίστοιχη κράτηση. Η σωρευτική αυτή επιβάρυνση διαμορφώνει ένα καθεστώς πολλαπλής και δυσανάλογης αφαίμαξης των συνταξιούχων, ιδίως εκείνων με μεσαία εισοδήματα, οι οποίοι δεν ανήκουν σε προνομιούχες κατηγορίες, αλλά υφίστανται τις μεγαλύτερες σχετικές απώλειες», καταλήγουν οι δύο βουλευτές.
