Το «αγκάθι» των χιλιάδων συντάξεων χηρείας, με την εκκρεμότητα διόρθωσής τους, σύμφωνα με την κείμενη νομοθεσία, παραμένει έως και έξι χρόνια, με ανοιχτό περικοπών ή ακόμα χειρότερα επιστροφής αναδρομικών, ανά περίπτωση.
Το θέμα έχει προβληματίσει και τις τοπικές κοινωνίες, ειδικά στην Περιφέρεια, καθώς είναι και οι συντάξεις χηρείας από τον πρώην ΟΓΑ που επηρεάζονται. Ως αποτέλεσμα του γενικότερου προβληματισμού που υπάρχει, οκτώ βουλευτές της ΝΔ κατέθεσαν σχετική ερώτηση, προς την υπουργό Εργασίας, Νίκη Κεραμέως! Η πρωτοβουλία ανήκει στον βουλευτή Πέλλας της παράταξης, Γιώργο Καρασμάνη, ο οποίος έχει διατελέσει Υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων. Την ερώτηση συνυπογράφουν οι βουλευτές της ΝΔ Λέσβου, Χαράλαμπος Αθανασίου (πρώην αντιπρόεδρος της Βουλής), Θεσπρωτίας, Βασίλης Γιόγιακας, Λευκάδας, Αθανάσιος Καββαδάς, Φθιώτιδας, Γεώργιος Κοτρωνιάς, Σερρών, Θεόφιλος Λεονταρίδης, Κυκλάδων, Φίλιππος Φόρτωμας και Ροδόπης, Ευριπίδης Στυλιανίδης.
Όπως επισημαίνεται στην σχετική ερώτηση, ήδη από το 2016 με τον γνωστό «νόμο Κατρούγκαλου» (ν.4387), επήλθαν σημαντικές αλλαγές στο καθεστώς χορήγησης συντάξεων λόγω θανάτου. Σύμφωνα με το ενιαίο πλαίσιο που εφαρμόζεται από τότε, δηλαδή από 13/05/2016 και μετά, ο επιζών σύζυγος δικαιούται για μια τριετία, το 70% της σύμβασης που ελάμβανε ή δικαιούτο να λάβει ο θανών σύζυγος. Μετά το πέρας της τριετίας όμως, εάν ο επιζών σύζυγος εργάζεται ή αυτοαπασχολείται ή λαμβάνει σύνταξη από οποιαδήποτε πηγή, τότε περιορίζεται στο 35% η σύνταξη χηρείας.
Υπενθυμίζεται ότι από το 2017 (ν.4499 αρ. 1) έχει θεσπιστεί κατώτατο όριο σύνταξης λόγω θανάτου. Ως κατώτατο ποσό ορίστηκε το πλήρες ποσό της εθνικής σύνταξης για 20 χρόνια ασφάλισης, το οποίο μετά τις αναπροσαρμογές που έχουν γίνει, από 1.1.2025 ανέρχεται στα 436,40 ευρώ.
Στην ερώτησή τους, οι οκτώ βουλευτές επισημαίνουν ότι από τις ανωτέρω ρυθμίσεις της νομοθεσίας, εξαιρούνται οι χήρες και οι χήροι συνταξιούχων του ΟΓΑ, των οποίων ο θάνατος επήλθε πριν από τις 13/05/2016. Σε αυτή την περίπτωση, ο επιζών σύζυγος δικαιούται σύνταξη χηρείας, η οποία ισούται με το μισό της σύνταξης του θανόντα. Για παράδειγμα, αν ο θανών σύζυγος λάμβανε ποσό σύνταξης 300 ευρώ (πριν από το 2016) και τα 200 ευρώ αντιστοιχούν στη βασική σύνταξη και τα 100 ευρώ στην κύρια, ανταποδοτική, τότε το ποσό σύνταξης χηρείας είναι μόλις 50 ευρώ! Για το λόγο αυτό, οι βουλευτές ζητούν να υπάρξει ειδική ρύθμιση, ώστε να εξισωθούν οι παλαιές με τις νέες συντάξεις χηρείας του πρώην ΟΓΑ.
Το πρόβλημα όμως έχει και την ακριβώς αντίθετη διάσταση. Η περικοπή, λόγω τριετίας, από το 70% στο 35% της σύνταξης του συζύγου που απεβίωσε, εφαρμόστηκε μόνο για τους δικαιούχους που προέρχονται από το Δημόσιο Τομέα. Υπάρχουν όμως χιλιάδες άλλοι δικαιούχοι, που προέρχονται από τον Ιδιωτικό Τομέα και για τους οποίους δεν εφαρμόστηκε η ανάλογη διάταξη! Αυτό όμως σημαίνει πως, βάσει νόμου, μια μεγάλη ομάδα συνταξιούχων, που είναι δικαιούχοι συντάξεων χηρείας, παρά το γεγονός πως, βάσει νόμου, δεν το δικαιούνται, συνεχίζουν να λαμβάνουν το 70% της σύνταξης του θανόντος συζύγου.
