Η ανανέωση της ασφαλιστική ικανότητας, που συνδυάζεται με πλήρη ιατροφαρμακευτική περίθαλψη σε δημόσιο και σε ιδιωτικό τομέα, κρίνεται έως το τέλος της τρέχουσας εβδομάδας για εκατοντάδες χιλιάδες μη μισθωτούς ασφαλισμένους.
Μέχρι και το Σάββατο, 28 Φεβρουαρίου, για τους ίδιους και τα έμμεσα μέλη των οικογενειών τους, οι μη μισθωτοί μπορούν να τακτοποιήσουν ηλεκτρονικά, τις όποιες εκκρεμότητες έχουν με τη μη καταβολή ασφαλιστικών εισφορών και έτσι να ανανεώσουν την ασφαλιστική τους ικανότητα, για ένα ακόμα έτος. Άλλωστε, όπως έχει επισημάνει η διοίκηση του e-ΕΦΚΑ, η νέα περίοδος ασφαλιστικής ικανότητας εκτείνεται από την 1η Μαρτίου 2026 έως τις 28 Φεβρουαρίου 2027. Βέβαια, υπό προϋποθέσεις, μπορεί η ασφαλιστική ικανότητα να χορηγείται σε μηνιαία βάση και έτσι, η διαδικασία να παρατείνεται για όλο το υπόλοιποι 12άμηνο.
Σε κάθε περίπτωση, το μέτρο αφορά το σύνολο των μη μισθωτών, αλλά ιδιαίτερα τους περίπου 400.000 οι οποίοι είναι εκτός ασφαλιστικής ικανότητας και, αν θέλουν να την επανακτήσουν, πρέπει να ακολουθήσουν μια συγκεκριμένη διαδικασία. Ουσιαστικά, πρόκειται για εκείνους που έχουν δημιουργήσει ληξιπρόθεσμες οφειλές προς τον e-ΕΦΚΑ, οι οποίες έχουν καταγραφεί στο ΚΕΑΟ και δεν ρυθμίστηκαν, με ταυτόχρονη καταβολή των μηνιαίων δόσεων, αλλά ούτε και εξοφλήθηκαν. Όμως, συνολικά οι ασφαλισμένοι και ειδικά οι μη μισθωτοί πρέπει να ελέγξουν αν πληρούν τις προϋποθέσεις, ώστε να αποφύγουν τυχόν δυσάρεστες εκπλήξεις της τελευταίας στιγμής.
Βέβαια, οι μη μισθωτοί που ήταν εκτός ασφαλιστικής ικανότητας, έπρεπε ήδη να έχουν ολοκληρώσει τη διαδικασία επαναφοράς. Πρακτικά, αυτό σημαίνει ότι έπρεπε, μέχρι την 31η Ιανουαρίου να έχουν τακτοποιήσει τις εκκρεμότητες που έχουν προκαλέσει ληξιπρόθεσμα χρέη προς τον e-ΕΦΚΑ από μη εμπρόθεσμη καταβολή ασφαλιστικών εισφορών. Παράλληλα έπρεπε να έχουν καταβάλλει και τις τρέχουσες ασφαλιστικές εισφορές εμπρόθεσμα για να εκδοθεί έγκαιρα η ασφαλιστική ικανότητα.
Όσοι δεν το έπραξαν μέχρι την ανωτέρω ημερομηνία και το κάνουν εντός της τρέχουσας εβδομάδας, θα λάβουν ασφαλιστική ικανότητα, αλλά είναι πιθανό να χάσουν τον 1ο μήνα εφαρμογής της, δηλαδή τον Μάρτιο.
Πάντως, οι αρμόδιες υπηρεσίες του e-ΕΦΚΑ πραγματοποιούν σε τακτά χρονικά διαστήματα απαραίτητους επανελέγχους στο σύστημα καταβολής ασφαλιστικών εισφορών, για να μπορούν να διαπιστώσουν εάν προστέθηκαν νέες καταβολές ποσών. Υπολογίζεται όμως, ότι μετά από κάθε τακτοποίηση εκκρεμοτήτων, απαιτούνται τουλάχιστον τρεις έως τέσσερις εργάσιμες ημέρες, ώστε να εκδοθεί η νέα ασφαλιστική ικανότητα.
Πιο αναλυτικά, οι προϋποθέσεις χορήγησης ασφαλιστικής ικανότητας είναι οι εξής:
– Για μισθωτούς ασφαλισμένους:
Απαιτείται να έχουν συμπληρώσει το λιγότερο 50 Ημέρες Ασφάλισης (ΗΑ) είτε κατά το προηγούμενο ημερολογιακό έτος (2025) είτε κατά το τελευταίο δωδεκάμηνο.
– Για μη μισθωτούς ασφαλισμένους (ελεύθερους επαγγελματίες, αυτοαπασχολούμενους, αγρότες):
Οι νεοεισερχόμενοι στην αγορά εργασίας πρέπει να έχουν συμπληρώσει τουλάχιστον δύο μήνες ασφάλισης το προηγούμενο ημερολογιακό έτος, ή το τελευταίο δωδεκάμηνο πριν από την ημερομηνία προσέλευσης ή επέλευσης του ασφαλιστικού κινδύνου.
Απαραίτητη προϋπόθεση είναι η καταβολή των απαιτούμενων ασφαλιστικών εισφορών, εμπρόθεσμα, σύμφωνα με την ισχύουσα νομοθεσία.
Για άμεση καταχώρηση της καταβολής και την ενημέρωση του μηχανογραφικού συστήματος Μη Μισθωτών σε πραγματικό χρόνο παρέχεται και προτείνεται η δυνατότητα της συναλλαγής με το σύστημα IRIS, μέσω της ψηφιακής υπηρεσίας του DASHBOARD-my ΕΦΚΑ και της εφαρμογής myΕΦΚΑmobile.
Επιπλέον η καταβολή των ασφαλιστικών εισφορών πραγματοποιείται και μέσω του συστήματος online ΔΙΑΣ.
Υπενθυμίζεται ότι με την καταβολή των καθυστερούμενων εισφορών, δεν ανανεώνεται αυτόματα η ασφαλιστική ικανότητα. Οι ενδιαφερόμενοι πρέπει να απευθυνθούν στην Τοπική Διεύθυνση όπου ανήκουν ή να καταθέσουν αίτημα στην εφαρμογή του e- ΕΦΚΑ «Χορήγηση ασφαλιστικής ικανότητας σε μη μισθωτούς». Εν συνεχεία, γίνεται ο απαιτούμενος έλεγχος από τις αρμόδιες υπηρεσίες του Φορέα και εγκρίνεται ή απορρίπτεται το αίτημα που έχει υποβληθεί.
Ειδικές Ρυθμίσεις
Ετήσια ασφαλιστική ικανότητα χορηγείται ακόμα και αν υπάρχουν καταγεγραμμένες οφειλές προς τον e-ΕΦΚΑ και το ΚΕΑΟ την περίοδο από το 2017 έως και το 2025. Πρέπει όμως, αυτές οι οφειλές να μην υπερβαίνουν τα 100 ευρώ. Αντίθετα, στην περίπτωση που υπάρχει ενεργή ρύθμιση οφειλών και τηρείται κανονικά, δηλαδή καταβάλλονται εμπρόθεσμα οι δόσεις, τότε χορηγείται μηνιαία ασφαλιστική ικανότητα.
Οι ασφαλισμένοι μπορούν να ελέγχουν την ασφαλιστική τους ικανότητα μέσω της ηλεκτρονικής υπηρεσίας “Ασφαλιστική Ικανότητα” στον ιστότοπο του e-ΕΦΚΑ (www.efka.gov.gr)
Επίσης, θα έχουν τη δυνατότητα για τον Μάρτιο να διορθώσουν θέματα με την ασφαλιστική τους ικανότητα μέσω οποιαδήποτε Τοπικής Διεύθυνσης του e-ΕΦΚΑ, ανεξαρτήτως ασφαλιστικής υπαγωγής.
Η απώλεια ασφαλιστικής ικανότητας δεν συνεπάγεται απώλεια του δικαιώματος δωρεάν ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης. Όλοι οι νόμιμα διαμένοντες πολίτες με ενεργό ΑΜΚΑ έχουν ανεμπόδιστη και δωρεάν πρόσβαση σε νοσηλεία και ιατροφαρμακευτική περίθαλψη στο δημόσιο σύστημα υγείας (δημόσια νοσοκομεία και Κέντρα Υγείας).
Ειδική μέριμνα έχει ληφθεί για τις ακόλουθες ευάλωτες ομάδες:
*Ανήλικοι
*Άτομα με αναπηρία
*Χρονίως πάσχοντες
Οι παραπάνω κατηγορίες δικαιούνται ιατρική κάλυψη και από ιδιώτες γιατρούς για συνταγογράφηση φαρμάκων, θεραπειών και διαγνωστικών εξετάσεων.
