Το Ελεγκτικό Συνέδριο και η απόφαση που καλείται να λάβει, σε δίκη που έχει οριστεί για τον Οκτώβριο, είναι πιθανό να οδηγήσει σε αλλαγή στον τρόπο επιβολής της Εισφοράς Αλληλεγγύης Συνταξιούχων (ΕΑΣ). Ένα μέτρο που έχει επιβληθεί από την περίοδο των Μνημονίων, αποφέρει έσοδο στα Δημόσια Ταμεία, ύψους 790 εκατ. ευρώ και ταλαιπωρεί πάνω από 400.000 συνταξιούχους.
Ενδεχόμενη δικαίωση του συνταξιούχου που έχει προσφύγει στο Ανώτατο Δικαστήριο, ζητώντας να κριθεί ως αντισυνταγματικός ο τρόπος που επιβάλλεται έως σήμερα η ΕΑΣ, προκαλεί παρεμβάσεις από το Οικονομικό Επιτελείο. Ήδη, υπάρχουν εισηγήσεις για έναν πιο αναλογικό τρόπο υπολογισμού, με ανοιχτό το ενδεχόμενο οι σχετικές ανακοινώσεις να γίνουν στις αρχές Σεπτεμβρίου, από τον Πρωθυπουργό, Κυριάκο Μητσοτάκη, στη ΔΕΘ.
Η υπόθεση αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα επειδή η ΕΑΣ αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα έσοδα του ΑΚΑΓΕ και ταυτόχρονα μια κράτηση που επηρεάζει εκατοντάδες χιλιάδες συνταξιούχους. Η εισφορά επιβάλλεται σήμερα σε κύριες συντάξεις πάνω από 1.468 ευρώ, και το κρίσιμο πρόβλημα εντοπίζεται στον τρόπο υπολογισμού της: όταν ο συνταξιούχος περάσει το όριο αυτό, η εισφορά υπολογίζεται επί του συνολικού ποσού και όχι μόνο επί του τμήματος που υπερβαίνει το όριο.
Αυτό είναι και το βασικό σημείο της δικαστικής διαμάχης. Το ερώτημα που καλείται να απαντήσει η Ολομέλεια του Ελεγκτικού Συνεδρίου δεν είναι απλώς εάν μπορεί να υπάρχει ΕΑΣ, αλλά εάν ο συγκεκριμένος μηχανισμός επιβολής της συνάδει με τις συνταγματικές αρχές της ισότητας και, κυρίως, της αναλογικότητας. Η πιλοτική δίκη έχει προσδιοριστεί για τις 7 Οκτωβρίου, μετά την αναβολή της προηγούμενης ημερομηνίας.
Η πιθανότητα μιας δικαστικής κρίσης που θα επιβάλλει αλλαγή στον τρόπο υπολογισμού της εισφοράς έχει ήδη κινητοποιήσει το οικονομικό επιτελείο, που έχει αναγνωρίσει την προβληματική διαδικασία. Στο τραπέζι βρίσκεται ένα μοντέλο σύμφωνα με το οποίο η ΕΑΣ θα επιβάλλεται μόνο στο ποσό της σύνταξης που υπερβαίνει ένα συγκεκριμένο όριο των 1.468 ευρώ, αντί να υπολογίζεται στο σύνολο της σύνταξης. Παράλληλα, εξετάζεται η μείωση των κλιμακίων, από οκτώ που είναι σήμερα, ώστε το σύστημα να γίνει απλούστερο και περισσότερο αναλογικό.
Το δεύτερο και ακόμη πιο δύσκολο κεφάλαιο είναι τα αναδρομικά. Εφόσον το δικαστήριο κρίνει ότι ο υφιστάμενος τρόπος υπολογισμού παραβιάζει συνταγματικές αρχές, θα προκύψει ζήτημα για τις κρατήσεις που έχουν ήδη πραγματοποιηθεί.
