Η δημογραφική γήρανση, δημιουργεί ανάγκη για περαιτέρω στήριξη της συμπληρωματικής ασφάλισης. Στόχος είναι να υπάρξει ένα εισόδημα, που θα δημιουργεί όρους αξιοπρέπειας για τους μελλοντικούς συνταξιούχους.
Σε ημερίδα που πραγματοποιήθηκε από το Ταμείο Αλληλοβοήθειας Υπαλλήλων Φαρμακευτικών Εργασιών (ΤΑΥΦΕ), σε συνεργασία με το Πανεπιστήμιο Δυτικής Αττικής, αναδείχτηκε η συμβολή της δημόσιας, αλλά και της ιδιωτικής συμπληρωματικής ασφάλισης για να αντιμετωπιστεί η δημογραφική κρίση. Τα ζητήματα που τέθηκαν αφορούν την σταθερότητα των παροχών, την εμπιστοσύνη που δείχνουν οι ασφαλισμένοι και την όποια μακροοικονομική ανθεκτικότητα, έχει η χώρα.
Στην εκδήλωση, παρουσιάστηκε μελέτη του Ερευνητικού Εργαστηρίου Κοινωνικής Διοίκησης του Πανεπιστημίου, η οποία εξετάζει τη συμβατότητα του νόμου 5078/2023 με το διεθνές και ευρωπαϊκό κεκτημένο κοινωνικής ασφάλισης. Σύμφωνα με τα ευρήματα που παρουσιάστηκαν, οι ρυθμίσεις για τις εφάπαξ παροχές των εκ μετατροπής αλληλοβοηθητικών ταμείων εγείρουν ζητήματα ασυμβατότητας με διεθνείς συμβάσεις που έχει κυρώσει η χώρα, ιδίως ως προς την αρχή της υποχρεωτικότητας, την κρατική ευθύνη και την προστασία θεμελιωμένων προσδοκιών. Οι ερευνητές υπογράμμισαν ότι ο πρώτος πυλώνας συνταξιοδοτικής προστασίας διέπεται από ελάχιστα πρότυπα που λειτουργούν ως «κανόνας ποιότητας» και δεν μπορούν να υπονομεύονται από εθνικές επιλογές χωρίς επαρκή έλεγχο συμβατότητας.
Στο ίδιο μήκος κύματος κινήθηκε και η συζήτηση για τη βιωσιμότητα του ΤΑΥΦΕ. Η διοίκηση του Ταμείου υποστήριξε ότι η άρση της υποχρεωτικότητας, που εισήγαγε ο νόμος 5078/2023, συνιστά δομικό κίνδυνο για τη μακροπρόθεσμη σταθερότητα ενός σχήματος που, από το 2014 και τη μετατροπή του σε ΝΠΙΔ, ακολούθησε πορεία εξυγίανσης και ανάπτυξης. Η εμπειρία της τελευταίας δωδεκαετίας, όπως τονίστηκε, κατέδειξε ότι η υποχρεωτική βάση εισφορών σε συνδυασμό με επαγγελματική διαχείριση μπορεί να δημιουργήσει αποθεματικά και να διασφαλίσει επάρκεια παροχών ακόμη και σε περιόδους διαδοχικών κρίσεων.
Στην παρέμβασή του ο σύμβουλος Διοίκησης και Επικοινωνίας του ΤΑΥΦΕ, Γεράσιμος Κονιδάρης υποστήριξε ότι «ό,τι δεν ξοδέψουμε σήμερα για την πρόληψη, θα το πληρώσουμε πολλαπλάσια στο μέλλον», τονίζοντας πως οι συγκυριακές λύσεις δεν θεραπεύουν διαρθρωτικά προβλήματα. Άσκησε κριτική στη λογική της «ελευθερίας» εξόδου και εισόδου από το Ταμείο, επισημαίνοντας ότι σε ένα περιβάλλον κρίσης εμπιστοσύνης και δημογραφικής συρρίκνωσης η αποδυνάμωση της υποχρεωτικής κοινωνικής ασφάλισης στέλνει λάθος μήνυμα ιδίως προς τους νέους. Κατά τον ίδιο, η απάντηση βρίσκεται στη στήριξη ισχυρών θεσμών, στη διαγενεακή αλληλεγγύη και στη μετατροπή της επιστημονικής γνώσης σε συνεκτική δημόσια πολιτική.
Η ημερίδα κατέληξε σε ένα σαφές συμπέρασμα: σε μια χώρα όπου το ποσοστό των άνω των 65 ετών κινείται προς το ένα τρίτο του πληθυσμού τις επόμενες δεκαετίες, η βιωσιμότητα των Ταμείων δεν είναι τεχνική λεπτομέρεια αλλά στρατηγική επιλογή με άμεσες οικονομικές και κοινωνικές συνέπειες.
Να σημειωθεί πάντως, ότι με μεταγενέστερη διάταξη, τα Ταμεία αλληλοβοήθειας υποχρεωτικής ασφάλισης πήραν δύο χρόνια παράτασης, ώστε να μην καταστεί άμεσα προαιρετική η συμμετοχή των ασφαλισμένων και να δοθεί χρόνος για ουσιαστικό διάλογο και βελτιωτικές παρεμβάσεις.
