Από τη μία οι συνταξιούχοι, στη συντριπτική τους πλειονότητα, διαβιούν με χαμηλά εισοδήματα. Από την άλλη όμως, η χώρα δαπανά τα περισσότερα κονδύλια από κάθε άλλο κράτος – μέλος της ΕΕ για συνταξιοδοτικές παροχές. Τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ αναδεικνύουν ότι το 2023 οι συνολικές δαπάνες κοινωνικής προστασίας ανήλθαν σε 52,37 δισ. ευρώ, αυξημένες κατά 5,4% σε σχέση με το 2022. Όμως, το 52,2% εξ αυτών αφορούσαν σε παροχές γήρατος, από τις οποίες ξεχωρίζουν οι κύριες και οι επικουρικές συντάξεις.
Πρόκειται για τη μεγαλύτερη επιμέρους λειτουργία του συστήματος κοινωνικής προστασίας, με διαφορά από τις επόμενες κατηγορίες, όπως η ασθένεια (23,1%) και οι παροχές επιζώντων/χηρείας (10,1%) που στην πράξη, και αυτές παρέχονται μέσω του ασφαλιστικού συστήματος.
Μάλιστα, οι παροχές γήρατος, κατέγραψαν αύξηση 6,4% το 2023, σε σχέση με το 2022.
Το 2023, τα έσοδα για την κοινωνική προστασία ανήλθαν σε 55,5 δισ. ευρώ, αυξημένα κατά 4,7% σε σχέση με το 2022. Το 47,32% των εσόδων προήλθε από ασφαλιστικές εισφορές (εργοδοτών και ασφαλισμένων) ενώ το 46,67% προήλθε από συνεισφορές του Κράτους.
Ο συνολικός αριθμός δικαιούχων κύριας σύνταξης ανήλθε σε 2.447.543 άτομα έναντι 2.431.715 το 2022 παρουσιάζοντας αύξηση 0,7%.
Και παρότι, λαμβάνουν την μερίδα του λέοντος, η εικόνα των εισοδημάτων από τον ΕΦΚΑ δείχνει πως η πλειοψηφία δυσκολεύεται να καλύψει βασικές ανάγκες:
- 6 στους 10 συνταξιούχους λαμβάνουν σύνταξη γήρατος κάτω από 1.000 ευρώ.
- Σχεδόν 1,14 εκατ. δικαιούχοι λαμβάνουν κάτω από 1.000 ευρώ μηνιαίως.
- Η μέση δαπάνη σύνταξης στον ιδιωτικό τομέα παραμένει 43% χαμηλότερη από εκείνη του Δημοσίου, επιβεβαιώνοντας τη διαχρονική ανισότητα μεταξύ των δύο συστημάτων.
Ως αποτέλεσμα, η Ελλάδα εμφανίζει μία από τις πιο έντονες αυξήσεις στην Ευρώπη όσον αφορά τον κίνδυνο φτώχειας των ηλικιωμένων:
- Το 2017, το ποσοστό των συνταξιούχων κάτω από το όριο φτώχειας ήταν 9,5%.
• Το 2024, ανήλθε στο 21,4%, υπερδιπλασιασμό, παρά τη βελτίωση των μακροοικονομικών δεικτών.
