Με τις συντάξεις να παραμένουν καθηλωμένες σε χαμηλά επίπεδα και την ακρίβεια να «καλπάζει», οι συνταξιούχοι ψάχνουν τρόπο για να βελτιώσουν το εισόδημά τους και να βγουν από το αδιέξοδο. Ακόμα χειρότερα, όσοι βρίσκονται κοντά στη συνταξιοδότηση, που πρέπει να αποδεχτούν ότι εφεξής, θα πρέπει να επιβιώσουν με την όποια σύνταξη τους αναλογεί.
Υπάρχουν όμως συγκεκριμένες κινήσεις που μπορούν να βοηθήσουν τους συνταξιούχους (νυν και μελλοντικούς) για να πετύχουν καλύτερο μηνιαίο εισόδημα.
Η Ένωση για την Υπεράσπιση της Εργασίας και του Κοινωνικού Κράτους (ΕΝΥΠΕΚΚ) τις κωδικοποιεί ως εξής:
- Αναγνώριση και εξαγορά πλασματικών ετών: Πρόκειται για ένα εργαλείο που μπορεί να χρησιμοποιηθεί τόσο για τη συμπλήρωση των απαιτούμενων ετών ασφάλισης όσο και για την αύξηση του τελικού ποσού της σύνταξης. Στα αναγνωριζόμενα διαστήματα περιλαμβάνονται, μεταξύ άλλων, οι σπουδές, η στρατιωτική θητεία, τα τέκνα, η ανεργία ή ασθένεια, κενά ασφάλισης και εκπαιδευτικές άδειες, με τα ανώτατα όρια να διαφοροποιούνται ανά κατηγορία ασφαλισμένου. Ιδιαίτερο βάρος έχει η συμπλήρωση 40 ετών ασφάλισης, καθώς για όσους πληρούν τις λοιπές προϋποθέσεις αποτελεί βασικό δρόμο για πλήρη σύνταξη στο 62ο έτος. Η εξαγορά, πάντως, έχει κόστος. Για τους μισθωτούς υπολογίζεται στο 20% των μηνιαίων αποδοχών, ενώ μετά την αύξηση του κατώτατου μισθού στα 920 ευρώ, από την 1η Απριλίου 2026, το ελάχιστο μηνιαίο κόστος ανέρχεται σε 184 ευρώ.
- Συνολικός χρόνος ασφάλισης: Τα τελευταία χρόνια πριν από τη συνταξιοδότηση αποκτούν ιδιαίτερη σημασία, καθώς το ποσοστό αναπλήρωσης αυξάνεται αισθητά στην περιοχή μεταξύ 36 και 40 ετών. Στα 36 έτη ασφάλισης, το ποσοστό αναπλήρωσης φθάνει το 39,81%, ενώ στα 40 έτη διαμορφώνεται στο 50%. Αντίθετα, μετά τα 40 χρόνια η προσαύξηση περιορίζεται σημαντικά, στο 0,5% για κάθε επιπλέον έτος.
- Αποφυγή της μειωμένης σύνταξης στα 62 έτη: Η επιλογή μπορεί να έχει μόνιμο κόστος, καθώς η μείωση της εθνικής σύνταξης υπολογίζεται σε 1/200 για κάθε μήνα που υπολείπεται μέχρι το όριο ηλικίας πλήρους συνταξιοδότησης, με τη συνολική περικοπή να μπορεί να φθάσει το 30%. Τα ποσά του 2026 δείχνουν με παραστατικό τρόπο το μέγεθος της διαφοράς: για 20 έτη ασφάλισης η μειωμένη εθνική σύνταξη ανέρχεται σε 312,81 ευρώ, ενώ για 15 έτη σε 281,52 ευρώ.
- Επιδίωξη θεμελίωσης δικαιώματος με 20 χρόνια ασφάλισης αντί των 15, όταν αυτό είναι εφικτό: Το 2026 η εθνική σύνταξη για 20 έτη ανέρχεται σε 446,86 ευρώ, ενώ για 15 έτη περιορίζεται στα 402,18 ευρώ. Για τα ενδιάμεσα έτη εφαρμόζεται αντίστοιχη μείωση, γεγονός που καθιστά ακόμη και την τελευταία περίοδο πριν από τη συνταξιοδότηση ιδιαίτερα κρίσιμη.
- Συνταξιούχοι με αναπηρία: Η εθνική σύνταξη διαφοροποιείται ανάλογα με το ποσοστό αναπηρίας: από 178,73 ευρώ για ποσοστό έως 49,99%, φθάνει στα 446,86 ευρώ για ποσοστό 80% και άνω. Οι ενδιαφερόμενοι τής συγκεκριμένης κατηγορίας πρέπει να γνωρίζουν ότι στις συντάξεις αναπηρίας ο ν. 4387/2016 ορίζει ότι στους συνταξιούχους που λαμβάνουν μειωμένη σύνταξη λόγω ανικανότητας με ποσοστό αναπηρίας από 67% έως και 79,99%, χορηγείται το 75% της Εθνικής Σύνταξης και με ποσοστό αναπηρίας από 50% έως και 66,99%, χορηγείται το 50% αυτής. Στους συνταξιούχους που λαμβάνουν μειωμένη σύνταξη λόγω ανικανότητας με ποσοστό αναπηρίας έως 49,99%, χορηγείται το 40% της Εθνικής Σύνταξης. Μόνο στους συνταξιούχους με ποσοστό αναπηρίας 80% και άνω, χορηγείται το πλήρες ποσό.
- Σωστή προετοιμασία συνταξιοδοτικού φακέλου: Η έγκαιρη συγκέντρωση όλων των απαραίτητων δικαιολογητικών, ο ακριβής έλεγχος του ασφαλιστικού ιστορικού και η σωστή αποτύπωση των ετών ασφάλισης και των τυχόν πλασματικών χρόνων μπορούν να αποτρέψουν καθυστερήσεις, λάθη ή απώλεια δικαιωμάτων. Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται πριν από την οριστική υποβολή της αίτησης, καθώς τυχόν παραλείψεις ή εσφαλμένα στοιχεία μπορεί να επηρεάσουν τόσο τον χρόνο απονομής όσο και το τελικό ποσό της σύνταξης. Για τον λόγο αυτό, ο συνταξιοδοτικός φάκελος πρέπει να αντιμετωπίζεται ως κρίσιμο οικονομικό «κεφάλαιο» του ασφαλισμένου.
