Λιγότεροι νέοι, περισσότεροι ηλικιωμένοι, πιο πολλές συνταξιοδοτήσεις και μικρότερο πλήθος εργαζομένων που μπορούν να στηρίξουν το Ασφαλιστικό Σύστημα της χώρας. Αυτός είναι ένας φαύλος κύκλος που έχει εισέλθει η Ελλάδα, με συνέπεια την διαρκή αύξηση της γήρανσης του πληθυσμού, σε συνδυασμό με τη συρρίκνωση του εργατικού δυναμικού.
Οι τελευταίες προβολές της Eurostat να επιβεβαιώνουν τη σοβαρότητα της κατάστασης. Χωρίς ουσιαστικές παρεμβάσεις στο δημογραφικό, την απασχόληση και τη μετανάστευση, οι προβολές αυτές κινδυνεύουν να εξελιχθούν σε μια από τις μεγαλύτερες οικονομικές προκλήσεις των επόμενων δεκαετιών. Ήδη, το ασφαλιστικό «πιέζεται» από την γήρανση, καθώς χρόνο με το χρόνο, το κύμα συνταξιοδότησης γίνεται μαζικότερο.
Σύμφωνα με τα στοιχεία της Eurostat, η Ελλάδα αναμένεται να καταγράψει την 4η μεγαλύτερη μείωση πληθυσμού στην Ευρώπη έως το 2100. Ο πληθυσμός, που ήδη βρίσκεται σε καθοδική τροχιά για 15η συνεχόμενη χρονιά, διαμορφώθηκε πέρσι στα 10,37 εκατ. και εκτιμάται ότι θα υποχωρήσει περαιτέρω στα 10,36 εκατ. το 2026. Η πτωτική πορεία αποκτά χαρακτηριστικά δομικής κρίσης: ο πληθυσμός προβλέπεται να μειωθεί στα 10,2 εκατ. το 2030, να πέσει κάτω από τα 10 εκατ. έως το 2035, κάτω από τα 9 εκατ. μέχρι το 2055 και να περιοριστεί δραματικά στα μόλις 7,2 εκατ. έως το τέλος του αιώνα. Τα πλέον πρόσφατα διαθέσιμα στοιχεία της Eurostat, για το προσδόκιμο ζωής, συμπληρώνουν τη δημογραφική εικόνα της Ελλάδας, επιβεβαιώνοντας τη σταθερή αύξηση της μακροζωίας, η οποία ενισχύει τη γήρανση του πληθυσμού. Συγκεκριμένα, το προσδόκιμο ζωής στη χώρα κινείται σε επίπεδα αντίστοιχα του ευρωπαϊκού μέσου όρου, διαμορφούμενο περίπου στα 81,8 έτη συνολικά, με 79,2 έτη για τους άνδρες και 84,4 έτη για τις γυναίκες. Η εικόνα «σκοτεινιάζει» περισσότερο, εάν προστεθούν και τα στοιχεία για τις γεννήσεις καθώς η υπογεννητικότητα επιδεινώνει περαιτέρω τη δημογραφική προβολή. Σύμφωνα με τη Eurostat, το 2024 γεννήθηκαν στην ΕΕ 3,55 εκατ. παιδιά, μειωμένα κατά 3,3%, με τον δείκτη γονιμότητας στο ιστορικά χαμηλό 1,34. Η Ελλάδα συγκαταλέγεται στις χώρες με ιδιαίτερα χαμηλές επιδόσεις, 1,24, γεγονός που επιταχύνει τη γήρανση και τη μείωση του πληθυσμού.
Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, ο συνολικός πληθυσμός της ΕΕ αναμένεται να κορυφωθεί το 2030 στα 453,3 εκατομμύρια και στη συνέχεια να υποχωρήσει κάτω από τα 400 εκατομμύρια έως το 2100.
Ωστόσο, για την Ελλάδα το πρόβλημα δεν είναι μόνο ποσοτικό αλλά κυρίως ποιοτικό. Η ταχεία γήρανση του πληθυσμού, με τη συνεχή αύξηση του ποσοστού των ηλικιωμένων και τη συρρίκνωση των νεότερων ηλικιών, δημιουργεί έντονες πιέσεις στο ασφαλιστικό σύστημα και στην αγορά εργασίας.
