Την 1η Ιανουαρίου 2027, για δεύτερη φορά μετά από 17 συναπτά έτη, όλοι οι συνταξιούχοι θα δουν αυξήσεις (2,8% σύμφωνα με το Προσχέδιο του Προϋπολογισμού) στις κύριες συντάξεις τους. Όμως, πάνω από μισό εκατ. εξ αυτών θα τις δουν “κουτσουρεμένες”, εξαιτίας της επίδρασης που θα έχει (πάλι) η Προσωπική Διαφορά.
Σε κάθε περίπτωση, αναμένεται να εφαρμοστεί η κατάργηση της προσωπικής διαφοράς, η οποία θεσμοθετήθηκε αρχικά κατά τον επανυπολογισμό των παλαιότερων συντάξεων, με βάση το θεσμικό πλαίσιο του ν. 4387/2016, γνωστού και ως «νόμου Κατρούγκαλου». Σκοπός της τότε ρύθμισης ήταν να προστατευθούν οι υφιστάμενοι συνταξιούχοι από ονομαστικές μειώσεις, όταν το καταβαλλόμενο ποσό αποδείχθηκε υψηλότερο από αυτό που προέκυπτε από τους νέους συντελεστές αναπλήρωσης. Ωστόσο, ο μηχανισμός αυτός λειτουργούσε τα επόμενα χρόνια ως τροχοπέδη. Κάθε φορά που δινόταν μια γενική αύξηση στις συντάξεις, το ποσό αυτής της αύξησης το απορροφούσε η προσωπική διαφορά. Το αποτέλεσμα ήταν εκατοντάδες χιλιάδες συνταξιούχοι να βλέπουν μηδενική ή ελάχιστη πραγματική αύξηση στην τσέπη τους, παρά τις ονομαστικές αναπροσαρμογές. Κατά το 2026 εφαρμόστηκε ένας μερικός συμψηφισμός 50% επί του ποσού της αύξησης για όσους διέθεταν θετική προσωπική διαφορά, διασφαλίζοντας παράλληλα ότι καμία κατηγορία δεν θα στερηθεί παντελώς τη στήριξη. Πλέον, από την 1η Ιανουαρίου 2027, ο συμψηφισμός καταργείται οριστικά. Η ετήσια αύξηση θα αποδίδεται ακέραιη στο καθαρό ποσό της κύριας σύνταξης (εθνική και ανταποδοτική), ενώ η τυχόν εναπομείνασα προσωπική διαφορά θα παραμένει «παγωμένη» στο ύψος που είχε διαμορφωθεί, χωρίς να μειώνεται αλλά και χωρίς να αυξάνεται.
Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία του ΕΦΚΑ, οι συνταξιούχοι που επηρεάζονται από το νέο καθεστώς ανέρχονται συνολικά σε περίπου 671.586. Ωστόσο, χωρίζονται σε δύο διακριτές ομάδες:
- Οι συνταξιούχοι με σχεδόν μηδενισμένη προσωπική διαφορά. Πρόκειται για περίπου 165.000 άτομα, που χάρη στις αυξήσεις των προηγούμενων ετών –και ιδιαίτερα εκείνης του 2,4% το 2026– κατάφεραν να εξαλείψουν πλήρως την προσωπική διαφορά τους. Στην κατηγορία αυτή ανήκουν κυρίως όσοι είχαν μικρότερες διαφορές αρχικά (π.χ. από 0 έως 30 ή 50 ευρώ). Για αυτούς τους 165.000 συνταξιούχους, η προσωπική διαφορά έχει ενσωματωθεί πλήρως στη σύνταξή τους. Επομένως, η νέα αύξηση του 2027 δεν θα υπολογιστεί απλώς επί του βασικού ποσού, αλλά επί του συνόλου των αποδοχών τους.
- Σχεδόν μισό εκατομμύριο συνταξιούχοι που διατηρούν υψηλότερο υπόλοιπο προσωπικής διαφοράς, από 50 ευρώ έως και πάνω από 500 ευρώ. Αυτοί θα λάβουν κανονικά την αύξηση του 2027, που σύμφωνα με τον προϋπολογισμό θα είναι της τάξεως του 2,8%, στο σκέλος της εθνικής και ανταποδοτικής σύνταξης. Οσον αφορά την προσωπική διαφορά, θα παραμείνει σταθερή και αυτοτελής.
Το μέτρο έχει προκαλέσει έντονες αντιδράσεις από συνδικαλιστικές οργανώσεις, όπως το Ενιαίο Δίκτυο Συνταξιούχων (ΕΝΔΙΣΥ), καθώς και από κόμματα της αντιπολίτευσης. Οι εκπρόσωποι των συνταξιούχων καταγγέλλουν ότι ο αποκλεισμός του ποσού της προσωπικής διαφοράς από το πεδίο εφαρμογής των αυξήσεων συνεπάγεται απώλειες για εκατοντάδες χιλιάδες δικαιούχους, οι οποίοι δεν λαμβάνουν την αύξηση στο 100% των συνολικών αποδοχών τους. Παράλληλα, θέτουν επιτακτικά το ζήτημα της φορολόγησης, ζητώντας η προσωπική διαφορά να εξαιρεθεί και από τον υπολογισμό του φόρου εισοδήματος, προκειμένου να αποτραπεί η μηνιαία επιβάρυνση του εισοδήματός τους από τις φορολογικές κλίμακες.
